SAS Disk Nasıl Seçilir? 12 Gb/s Arayüz ve SATA Yuvası

SAS disk, sunucu ve disk dizisinde kullanılan seri SCSI arayüzlü bir sabit disktir. Soru çoğu zaman kapasiteyle başlar. Asıl ayrım, diskin takılacağı denetleyicidedir. SATA girişli bir anakart, mini bilgisayar veya ev tipi NAS kasası bu arayüzü görmez. Kabloyu zorlamak da konektörü değiştirmez.

ST14000NM0081 başlığında 14 TB, 7200 rpm, 256 MB önbellek, 3,5 inç ve 12 Gb/s SAS yer alır. Üretici kodu da ST14000NM0081'dir. Adresin içindeki 30tb ve ST30000NM004K parçaları bu diskin ölçüsü değildir. Öne çıkan özelliklerde Arabirim alanı SATA3 olarak durur. Bu alan arayüz değildir. Başlık ve teknik tablo 12 Gb/s SAS ile uyuşur. Seagate'in Exos 2X14 SAS dokümanı da aynı kodu SAS disk olarak tanımlar.

Aynı NAS disk kategorisinde duran diğer Exos kayıtlarının bir kısmı SATA 3.0'dır. Seri adı ortak olduğu için konektör de ortak sanılır, oysa konektör ortak değildir. Yuva sayısı, kapasite ve yıllık iş yükü ayrı bir seçimdir. O seçim NAS disk nasıl seçilir başlığında durur. Burada soru, diskin hangi denetleyiciye oturacağıdır.

SAS disk ne işe yarar?

SAS, Serial Attached SCSI adının kısaltmasıdır. SATA ise Serial ATA'dır. İkisi de seri kablo kullanır. Komut seti ve denetleyici aynı değildir. Üreticinin Exos 2X14 SAS ürün kılavuzunda (100868424, Rev. A) ST14000NM0081 standart model olarak geçer. Aynı dokümanda arayüz 3,0, 6,0 ve 12,0 Gb SAS olarak yer alır. Bağlantı, diskin ve denetleyicinin ortaklaşa indirdiği hıza oturur. 12 Gb/s yazısı, 6 Gb/s bir HBA'yı 12 Gb/s yapmaz.

Dönüş hızı 7200 rpm, ortalama gecikme 4,16 ms, veri tamponu 256 MB'dir. Bu üç değer üretici dokümanının performans bölümündedir ve başlıktaki 7200 rpm ile 256 MB ile uyuşur. Veri sayfasında gövde helyum sızdırmaz tasarım olarak geçer. ST14000NM0001 aynı ailenin başka bir kodudur. Mağazadaki kayıt o kodu taşımaz. İki kodu aynı disk sanmak, yanlış gövdeyi sipariş etmeye götürür.

Üreticinin teknik dokümanında MACH.2 çift aktüatör, sıralı aktarımı tek aktüatörlü bir kurumsal diske göre iki kata, rastgele işi ise 1,9 kata kadar çıkarabilir. Veri sayfasındaki not, bu kazancı iki aktüatörün birlikte çalıştığı duruma bağlar. Disk her kopyada kendiliğinden iki kat hızlı değildir. Kazanç, işletim sisteminin iki mantıksal birime birden iş vermesine bağlıdır.

12 Gb/s neden kopya hızı değildir?

12 Gb/s, saniyede 12 gigabitlik arayüz sınıfıdır. Üretici dokümanı anlık tavanı port başına 1200 MB/s olarak verir. Sürekli aktarım ise mantıksal birim başına 114 ile 250 MiB/s aralığındadır. MiB, 1.048.576 baytlık birimdir. MB ile aynı kısaltma değildir. Dosya kopyalarken görülen hız, 12 Gb/s hesabına değil sürekli aktarıma yakındır. Ağın karşı tarafı, anahtar ve dosya sistemi bu hızı ayrıca keser.

Kılavuz bu modeli tek portlu olarak tanımlar. Çalışma Port A üzerindendir. İki yollu yedeklilik bekleyen bir sunucu, bu kodda ikinci bir SAS portu bulmaz. Genişletici ve fanout adaptör desteği dokümanda vardır. Bu destek, diskin kendisine ikinci bir port eklemez. Çift yollu bağlantı gerekiyorsa port sayısı koddan okunur. Bu kodda ikinci port yoktur.

SATA yuvasına takılır mı?

SAS disk SATA yuvasına takılmaz. SAS denetleyicisi, SAS HBA veya SAS arka paneli gerekir. SATA yuvasının vida yerleri 3,5 inç gövdeye uyar. Vida uyumu arayüz uyumu değildir. Disk yerine otursa da sistem onu sabit disk olarak listelemez.

Sık yapılan hata, bu sınırı tersine okumaktır. Üretici dokümanı, SAS konektörünün SATA ile fiziksel olarak uyumlu olduğunu ve SAS sistemine SAS ya da SATA disk takılabileceğini belirtir. Cümle, SAS altyapının SATA diski kabul edebileceğini anlatır. SAS diskin SATA girişinde çalışacağını anlatmaz. Elinizdeki kasa yalnızca SATA yuvası sunuyorsa ST14000NM0081 doğru disk değildir. SATA bir Exos, IronWolf veya başka bir seri, yuva listesi kodu kabul ediyorsa ayrıca bakılır.

Ev tipi NAS kasalarının çoğu SATA yuvası ve SATA denetleyici ile gelir. Bu kasaya 12 Gb/s yazan bir SAS disk almak, boş yuvayı doldurmaz. Denetleyiciyi değiştirmek de her kasada mümkün değildir. Kasanın arka paneli lehimliyse HBA kartı yuvayı SAS yapmaz. Önce kasanın konektör tipi okunur, sonra kod seçilir.

14 TB neden iki birim görünür?

Üretici dokümanı, 14 TB kapasitenin ana bilgisayara iki ayrı 7 TB mantıksal birim olarak sunulduğunu belirtir. Veri sayfasında da mantıksal birim başına 7 TB geçer. İşletim sistemi tek gövdeyi iki aygıt gibi görebilir. Bu, gövdenin içinde iki ayrı disk olduğu anlamına gelmez. İki aktüatör aynı helyum gövdesinin içindedir.

RAID planı bu iki birimi ayrı disk sanıp birbirinin kopyası saymamalıdır. RAID 1, iki ayrı diskin birbirini kopyalamasıdır. Aynı gövdenin iki yarısını ayna yapmak, ikinci bir gövde tutmaz. Gövde arızalanırsa iki birim de gider. Yedek, başka bir diskte veya başka bir yerde durmalıdır. 14 TB yazısı, kullanılabilir alanı otomatik olarak 14 TB yedekli alan yapmaz.

İki birime birden iş verildiğinde üreticinin sözünü ettiği hız kazancı açılır. Tek birime yazılırsa ikinci aktüatör o işe katılmaz. Yedek yazılımı da iki birimi iki bağımsız disk sanıp aynı gövdeye çift kopya bırakabilir. Kopyanın gerçekten ayrı bir gövdede olduğu ayrıca kontrol edilir.

Aynı kategorideki SATA Exos kodları

Exos adı, her kayıtta SAS olduğu anlamına gelmez. Veri depolama altında duran bu kategori, arayüzü başlıktan okumadan ayırmaz.

ST8000NM017B başlığı 8 TB, 7200 rpm, 256 MB önbellek, 3,5 inç ve SATA 3.0 olarak durur. Öne çıkan Arabirim alanı da SATA3'tür. Kod ve başlık uyuşur. Adres, 30 TB söylemez. Bu kod SATA yuvasına gider ve ST14000NM0081'in yerine konmaz. Önbellek ikisinde de 256 MB olabilir; önbellek arayüzü söylemez.

ST30000NM004K başlığı 30 TB, 7200 rpm, 512 MB önbellek, 3,5 inç ve SATA 3.0 olarak durur. Filtre tablosu da Arabirim alanında SATA3, önbellekte 512 MB gösterir. Kod ve başlık uyuşur. Adresteki 30tb parçası bu kayıtta başlıktaki kapasite ile aynıdır. sata-30 parçası ise ikinci bir kapasite değildir. SATA 3.0 yazımından gelir. Bu kod da SATA'dır. 14 TB SAS disk ile aynı yuvaya planlanmaz.

İki SATA kodu da 7200 rpm'dir. Devir ortak diye konektör ortak olmaz. 8 TB kaydın önbelleği 256 MB, 30 TB kaydın önbelleği 512 MB'dir. Büyük kapasite, SAS denetleyicisi gerektirmez. Küçük kapasite de SATA yuvasına SAS disk sokmaz. Ayrımı kod ve arayüz yapar.

Hangi kasa hangi kodu alır?

Yalnızca SATA yuvası olan bir kasa için ST14000NM0081 elenir. SATA Exos kodları, kasanın uyumluluk listesi o kodu sayıyorsa değerlendirilir. Liste mağaza başlığının yerine geçmez. Kategori, Exos kayıtlarını yan yana dizdiği için listeyi otomatik doldurmaz.

SAS HBA ve SAS arka paneli olan bir sunucuda ST14000NM0081 arayüz olarak o tarafa bakar. Yine de sunucunun listelediği kod, başlıktaki Exos adından ayrı okunur. Tek portlu bir disk, iki yollu bir arka panelin ikinci yolunu doldurmaz. 14 TB, iki adet 7 TB birim olarak görüneceği için dizi yazılımının birim sayısını da hesaba katmak gerekir. Birim sayısı, gövde sayısı değildir.

Güvenilirlik tarafında üretici dokümanı 2.500.000 saat MTBF ve yüzde 0,35 AFR verir. Bu rakamlar bir ofiste kronometreyle tutulmuş süre değildir. Üreticinin kendi koşullarına bağlı bir tanımdır. Garanti için aynı dokümanda 5 yıl geçer. Mağazanın satış koşulu bu cümlenin yerine geçmez. Koşul, sipariş sayfasından ayrıca okunur.

Kısa seçim

1. Önce denetleyiciyi okuyun. Yalnızca SATA yuvası varsa ST14000NM0081 elenir. 12 Gb/s yazısı, SATA girişini SAS yapmaz.
2. Kodu, başlıktaki üretici koduyla yan yana okuyun. ST14000NM0081 14 TB ve 12 Gb/s SAS'tır. Adres 30 TB ve ST30000NM004K söylüyorsa adres ölçü değildir. Öne çıkan Arabirim alanı SATA3 ise o alan da arayüz değildir.
3. ST14000NM0001 ile karıştırmayın; mağazadaki kod ST14000NM0081'dir.
4. İki mantıksal birimi iki ayrı disk sanmayın. Üretici dokümanı 14 TB'yi iki adet 7 TB birim olarak sunar. İkisi de aynı gövdededir. Ayna, ikinci bir gövde ister.
5. 12 Gb/s'yi kopya hızı sanmayın. Sürekli aktarım, dokümanda mantıksal birim başına 114 ile 250 MiB/s aralığındadır.
6. SATA Exos ayrı koddur. ST8000NM017B 8 TB ve SATA 3.0'dır. ST30000NM004K 30 TB ve SATA 3.0'dır. İkisi de SAS diskin yerine takılmaz.

Tablodaki SAS arayüzü, başlık ve üretici dokümanının uyuştuğu değerdir. ST14000NM0081 kaydında öne çıkan Arabirim alanı SATA3 olarak durur; bu alan arayüz değildir. Aynı kaydın adresi 30 TB ve başka bir kod söyler; adres de ölçü değildir. İki SATA kodunda başlık ile öne çıkan Arabirim alanı uyuşur. 30 TB kaydın adresindeki 30tb parçası başlıkla aynı kapasitedir.