RAID 1 Nedir? İki Diskli Aynalama Yedeklemenin Yerine Geçer mi?

RAID 1, aynı veriyi birden fazla diske aynı anda yazan bir aynalamadır. İki diskli kurulumda bir disk bozulursa kopya diğerinde durur. Kullanılabilir alan, disklerin toplamı değil, en küçük diskin kapasitesidir. Bu bir yedekleme değildir: silinen dosya ve şifrelenen veri her iki diske de yazılır.

Ofisteki ihtiyaç çoğu zaman “iki diski birleştirip alanı ikiye katlamak” değil, tek disk arızasında dosyaların ayakta kalmasıdır. RAID 0 bunun tersini yapar ve hata toleransı vermez. RAID 1 ise alanı feda eder, tek disk kaybını tolere eder. Synology’nin yayımladığı tabloda iki diskli RAID 1 havuzu bir disk arızasına dayanır; kullanılabilir kapasite bir diskin kapasitesidir.

Ne kopyalanır, ne kopyalanmaz

Ayna, yazılan bloğu ikinci diske de yazar. Diskin kendi arızası bu yüzden tek başına veri kaybı olmak zorunda değildir. Aynı anda yazılan bir silme, üzerine yazma veya fidye yazılımı şifrelemesi de ikinci diske gider. Synology, RAID tipinin kapasite, koruma ve hızı etkilediğini ayrı tutar; yedekleme işini Snapshot Replication ve Hyper Backup gibi ayrı araçlara bırakır. QNAP ürün sayfalarında da anlık görüntü ve Hybrid Backup Sync, disk aynasından ayrı anlatılır.

Kısa ayrım şudur: RAID 1 disk arızasına karşıdır. Yedek, dosyanın başka bir yerde, tercihen başka bir cihazda ve mümkünse eski bir sürüm olarak durmasıdır. Taşınabilir disk bu ikinci iş için kullanılabilir. NAS’ın içindeki ikinci disk, o işin yerine geçmez.

İki disk, tek disk kadar alan

Synology’nin iki disk sorusuna verdiği cevap nettir: SHR veya RAID 1 kurulunca veri aynalanır, kullanılabilir alan disklerden birinin kapasitesidir. Aynı kaynak, RAID 1’e disk eklemenin alanı büyütmediğini, yalnızca ayna sayısını artırdığını yazar. Synology’de bir RAID 1 havuzu en fazla dört disk olabilir. Üç diskli havuz iki disk arızasına kadar dayanabilir; bu, her markanın iki diskli “klasik ayna” tarifi değildir. Kendi kutunuzun RAID tablosunu üretici belgesinden okumak gerekir.

4 TB ve 8 TB’yi aynı aynaya koymak, kullanılabilir alanı küçük diske çeker. “8 TB aldım, toplam 12 TB görürüm” hesabı RAID 1 için yanlıştır. Eşit kapasiteli bir çift almak, boşta kalan alanı azaltır. Bu bir laboratuvar ölçümü değil, üreticinin kapasite formülüdür.

Kutu en az iki yuva ister

İki kopya için iki yuva gerekir. Tek yuvalı bir kutu ikinci diski takamaz; ayna orada kurulmaz. İcat Çıkarma’daki ağ depolama (NAS) listesinde iki yuvalı örnekler vardır. Ürün sayfası Synology DS223 için 2 yuva, disklerin kutuya dahil olmadığını ve 2 GB RAM’in yükseltilemediğini yazar. QNAP TS-233 sayfası da 2 yuva, disk yok ve 2 GB belleğin genişletilemediğini belirtir; aynı sayfa sürücülerin çalışırken değiştirilebilir olduğunu listeler. Dört yuvalı bir kutu RAID 1 de kurabilir, ama iki diskli ayna için dört yuva şart değildir.

Yuva sayısı RAID tipi değildir. Kutuyu seçmek ile havuzu RAID 1 yapmak ayrı adımlardır. NAS’ın kaç yuva ve ne kadar RAM istediği NAS cihazı seçim notunda durur. Bu yazı o seçimin yerine geçmez.

Masaüstü disk ile NAS diski aynı iş değil

Ayna, diskin 7/24 çalışacağı varsayımını kaldırmaz. NAS disk kategorisindeki modeller bu iş için ayrı seri olarak satılır. Örnek olarak sayfada 4 TB diye listelenen Seagate IronWolf ST4000VN006 bir NAS serisi disktir. İki adet alınacaksa ikisinin de aynı kapasite sınıfında olması, RAID 1’de kullanılabilir alanı belirler. Masaüstü diski “ucuzdur” diye NAS’a koymak, üreticinin çalışma saati notunu yok saymaktır. Uyumluluk listesi kutu modeline göredir; blogdaki örnek, her yuvanın her diski kabul ettiği anlamına gelmez.

Ne zaman RAID 1, ne zaman başka yer

1. İhtiyaç tek disk arızasında dosyaların açık kalmasıysa ve iki yuva varsa RAID 1 başlangıç noktasıdır.
2. İhtiyaç alanın ikiye katlanmasıysa RAID 1 yanlış araçtır. RAID 0 alan verir, bir disk düşünce havuzu da düşer.
3. İhtiyaç yanlışlıkla silinen dosyayı geri almaksa ayna yetmez. Ayrı bir kopya, mümkünse başka bir diskte veya bulutta, sürüm tutmalıdır.
4. Tek yuvalı kutu iki diskli ayna kuramaz. Önce yuva, sonra RAID tipi.
5. Synology kendi tablosunda iki disk için SHR’yi de seçenek olarak yazar. SHR, eşit diskte RAID 1’e yakın durabilir; farklı boy diskte alan hesabı değişir. Karar, kutunun yazılım ekranındaki açıklamadan okunur, genel bir “SHR eşittir RAID 1” cümlesinden değil.

Satın almadan önce bakılacaklar

İki disk bir ayna olur, ama sipariş iki satırdan ibaret değildir. Aynı kapasite sınıfı, NAS serisi ve kutunun yuva sayısı birlikte okunur. 4 TB ile 4 TB, kullanılabilir alanı 4 TB civarında bırakır. 4 TB ile 2 TB, alanı 2 TB’ye çeker. Tek disk almak RAID 1 kurmaz.

• Kutu iki yuva mı, yoksa tek yuva mı? Tek yuva ikinci kopyayı taşımaz.
• Diskler kutuya dahil mi? DS223 ve TS-233 sayfaları kapasiteyi “HDD yok” diye yazar. Diski ayrıca seçmek gerekir.
• İki disk aynı kapasitede mi? Değilse ayna, küçük olanın alanını kullanır.
• Arıza sonrası dosyayı geri almak da isteniyor mu? İsteniyorsa taşınabilir disk veya başka bir kopya plana girer. Ayna bu işi yapmaz.

Taşınabilir disk, ofisteki tek kopyayı cebinde taşımak için işe yarar. İki kişinin aynı anda açacağı dosya ve disk arızasında ayakta kalma işi için veri depolama tarafında NAS ve NAS diski ayrı raflardır. RAID 1, o rafta iki diski bir ayna yapar. Yedeğin kendisi olmaz.